W ostatnim czasie klient zakupił udział w kamienicy. Współwłaściciele kamienicy chcieliby znieść współwłasność i wyodrębnić lokale mieszkalne. W zakresie jednego udziału nie zostały uregulowane sprawy spadkowe – w księgach wieczystych od 10 lat nadal jako współwłaściciel figuruje zmarły współwłaściciel. Czy współwłaściciel nieruchomości, który nie jest w kręgu spadkobierców ma interes prawny w złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym współwłaścicielu ?
Odpowiedź brzmi tak. Należy tylko wykazać interes prawny złożeniu wniosku o stwierdzenie nabycia spadku. W świetle art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, może złożyć każdy, kto ma w tym interes. Osobą taką jest zainteresowany w wywołaniu skutków prawnych związanych z prawomocnym stwierdzeniem nabycia spadku, w szczególności skutków określonych w art. 1025 § 2 i art. 1027 k.c. Zakres pojęcia użytego w art. 1025 k.c. „osoby mającej interes do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku” pokrywa się z zakresem „zainteresowanego” z art. 679 § 2 k.p.c. Interes Wnioskodawcy w uregulowaniu stanu prawnego jednego z udziałów w nieruchomości wyraża się w tym, że Wnioskodawca ma prawo wiedzieć kto jest współwłaścicielem rzeczy wspólnej, a więc nieruchomości po śmierci zmarłego współwłaściciela, a nadto uregulowanie stanu prawnego w zakresie udziału po zmarłym jest niezbędne dla wszczęcia postępowania o zniesienie współwłasności nieruchomości. Istnienie interesu współwłaściciela znajduje potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego z dnia 12 stycznia 1983 r., III CRN 218/82 (OSNCP 1983, nr 8, poz. 124), w którym Sąd Najwyższy wskazał na szerokie rozumienie interesu prawnego oraz orzeczenie z dnia 11 lutego 1958 r., 3 CO 29/57 (OSN 1958, nr 5, poz. 120), w którym wyraźnie stwierdza się, że współwłaściciel nieruchomości może domagać się stwierdzenia nabycia spadku po innym współwłaścicielu, nawet jeżeli sam nie rości sobie praw do spadku.
Z uwagi na fakt, że klient nie miał pełnej wiedzy na temat kręgu spadkobierców ustawowych/testamentowych po zmarłym, Wnioskodawca wskazał dane jednej znanej mu osoby będącej synem zmarłego. Na dalszym etapie sąd ustali, czy istnieją spadkobiercy ustawowi/testamentowi.
Czy muszę dysponować aktami staniu cywilnego w celu złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku?
Jako osoba spoza rodziny wnioskodawca oczywiście w takim wypadku nie dysponuje aktem zgonu zmarłego, czy aktami stanu cywilnego spadkobierców. W takim wypadku należy złożyć wniosek aby sąd zwrócił się do urzędu stanu cywilnego do przedłożenia tych aktów.
Do jakiego sądu skierować wniosek ?
Wniosek należy skierować do sądu właściwego dla ostatniego miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy, natomiast jeśli go nie znamy możemy wskazać sąd właściwy dla położenia majątku spadkowego w skład którego wchodzi właśnie udział w nieruchomości wspólnej.
