Nieważność umowy kredytowej
Ustalenie nieważności umowy kredytowej powiązanej z walutą CHF oznacza, że każdej ze stron przysługuje roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia, tzn. konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot całości kwot od dnia zawarcia umowy, z kolei bankowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty kapitału. Przykładowo jeśli suma wpłat frankowicza wynosi 220.000 zł, a kwota wypłaconego przez bank kapitału wynosiła 150.000 zł, to konsumentowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty 220.000 zł, natomiast bankowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty 150.000 zł. Frankowicz składając pozew przeciwko bankowi najczęściej wnosi o ustalenie nieważności umowy kredytowej, z uwagi na zawarte w umowie klauzule abuzywne, jak również występuje z roszczeniem o zapłatę. Obecnie orzecznictwo jest niemalże jednolite, zapadają liczne wyroki ustalające nieważność umowy kredytowej, jak również zasądzające żądanie pieniężne.
Pozew banku przeciwko frankowiczowi o zwrot kapitału i waloryzację kapitału
Banki pozywają frankowiczów o zwrot kwoty kapitału, jak również o waloryzację kapitału tj. o zapłatę wynagrodzenia z tytułu zwaloryzowanej kwoty kapitału. Zdaniem banków wartość kwoty kapitału zmieniła się w czasie w wyniku inflacji i innych czynników gospodarczych, w związku z czym kierują roszczenia na drogę sądową.
Czy bankom przysługuje waloryzacja kapitału?
Wyrok TSUE z dnia 11 grudnia 2023 r. wydany w sprawie C – 756/22 potwierdza po raz kolejny, że bankom nie przysługuje zapłata zwaloryzowanej kwoty kapitału. Podkreślić należy, że pytanie prejudycjalne wprost nawiązywało do przepisu Kodeksu cywilnego, które dotyczy waloryzacji kapitału (art/ 358 (1) k.c. Tego typu roszczenie sprzeczne jest z Dyrektywą 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich. TSUE raz jeszcze potwierdził, że bankom nie przysługuje rekompensata wykraczająca poza zwrot kwoty kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy wraz z odsetkami (o ile bank wezwał jednoznacznie konsumenta o zwrot kapitału). TSUE stwierdza, że bank nie ma prawa żądać od konsumenta kwoty wykraczającej poza zwrot kwoty kapitału wraz z odsetkami, o ile bank skierował wezwanie do zapłaty w związku z nieważnością umowy kredytowej przeciwko konsumentowi. Jeśli bank uznając nieważność umowy kredytowej, wezwał konsumenta do zwrotu kwoty kapitału, należy podjąć odpowiednie czynności celem całkowitego zneutralizowania roszczenia o odsetki z tytułu opóźnienia w zwrocie kwoty kapitału.
Co istotne TSUE w uzasadnieniu swojego wyroku odwołał się do wcześniejszego wyroku z dnia 15 czerwca 2023 r. wydanego w sprawie C-520/21, w którym TSUE wyjaśnił, że bankom nie przysługuje żadna rekompensata wykraczająca poza zwrot kwot kapitału wraz z odsetkami od wezwania do zapłaty. Poprzedni wyrok zapadł z kolei w kontekście pytania dotyczącego wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z kapitału. Tym samym należy przyjąć, że w zakres pojęcia rekompensaty, wchodzą właściwie wszelkie roszczenia banków, jakie próbują wysuwać. Jednoznaczne stanowisko TSUE zasadnie niweczy jakiekolwiek roszczenia banków wykraczające poza zwrot kwot kapitału wraz z odsetkami od dnia wezwania.
Jak bronić się przed roszczeniem banku?
Jeśli sąd doręczył pozew banku o zwrot kapitału, waloryzację kapitału, czy też o zapłatę wynagrodzenia z tytułu bezumownego korzystania z kapitału, należy złożyć odpowiedź na pozew i sprzeciwić się roszczeniom wykraczającym poza zwrot kwoty kapitału. Wyrok TSUE z dnia 11 grudnia 2023 r. wydanego w sprawie C-756/22 stanowi niewątpliwie istotny argument przeciwko bezpodstawnym roszczeniom banków.
Z kolei w zakresie zwrotu samej kwoty kapitału TSUE wskazuje, że bankowi przysługuje zwrot kwoty kapitału, a więc kwoty jaką wypłacił na rzecz kredytobiorcy. W konsultacji ze swoim pełnomocnikiem procesowym, należy podjąć decyzję, co do potrącenia kwoty kapitału, podniesienia zarzutu zatrzymania, czy też podniesienia zarzutu przedawnienia roszczenia.
Jeśli otrzymałeś pozew z banku o zapłatę kapitału, waloryzację kapitału, wynagrodzenie z tytułu bezumownego korzystania z kapitału, skorzystaj z pomocy prawnej profesjonalnego pełnomocnika!
Zapraszamy do kontaktu z Kancelarią Radcy Prawnego Małgorzaty Czarnik
kontakt@mckancelaria.pl
kom. 692 697 356
